Gemeenschapsschool Empada

De oprichting van de Escola Comunitária Ambiental (ECA) in Empada (3.000 inwoners).

Het openbare onderwijs in Guinee-Bissau is bedroevend slecht. Het lijdt al jaren onder frequente stakingen van leerkrachten omdat salarissen niet worden betaald. Het percentage van effectief gegeven lesuren bedraagt daardoor 30-50%. Ook bestaat er privaat georganiseerd onderwijs, gerund door een kerk of een privé persoon. Tegen betaling van 10 euro per kwartaal kan men op zo’n basisschool (tot klas 6) terecht. Een derde vorm is de gemeenschaps-basisschool, Escola comunitária. Hier voeren de ouders van de leerlingen het bestuur en brengen geld voor salaris van de onderwijskrachten bijeen. Leraren zijn in dienst van de ouders. Het is een legale, private vorm van onderwijs, onder toezicht van de onderwijsinspectie. De exameneisen zijn dezelfde als die voor het publieke onderwijs.

In Empada bestaan voor het ‘primaire onderwijs’ enkele scholen: een staatsschool en een school van de evangelische kerk met behoorlijke continuïteit maar beperkte capaciteit. Voor het middelbaar onderwijs functioneert sinds 10 jaar een lyceum, gedreven door de Katholieke missie en met een erkende hoge onderwijskwaliteit.

In twee dorpen buiten Empada bestaat een Escola comunitária, die al een aantal jaren naar tevredenheid van ouders functioneren. Empada kende nog geen Escola comunitária en het overgrote deel van de kinderen was daarom aangewezen op de veelal niet functionerende staatsschool of had überhaupt geen toegang tot primair onderwijs.

Mario Joao dos Santos, voormalig directeur van de publieke basisschool, heeft in 2013 een ‘gemeenschapsschool’ in Empada opgericht om de problemen met het reguliere onderwijs te omzeilen.  Voor het onderwijs op de Escola Comunitária Ambiental (E.C.A.) in Empada dragen de ouders 10 euro per kwartaal bij. De gemeenschapsschool is gestart met 7 groepen leerlingen met 40 leerlingen per groep.

logo ECA

 

De bouw van de Escola Comunitária Ambiental (ECA) in Empada.

Vooralsnog is men gehuisvest in de vroegere kazerne van de Portugese overheid. Deze behuizing is volledig inadequaat en zelfs gevaarlijk. De directeur heeft daarom Sanjuna gevraagd om ondersteuning bij de bouw van de school  van 4 lokalen.
De kern van dit initiatief is de betrokkenheid van de ouders, die het bestuur vormen, onder regie van de voormalige directeur van de openbare basisschool.

 

Een klaslokaal in de huidige behuizing in de militaire barakken

Een adequaat schoolgebouw is voorwaarde voor bestaan en voortbestaan van de school en voor het realiseren van de resultaten op de langere termijn. Lokale bouwvakkers bouwen de school, dit geeft een impuls aan de werkgelegenheid. Via de lokale opzichter ziet Sanjuna erop toe dat de bouw voortvarend en efficiënt ter hand wordt genomen. De begroting is door Sanjuna getoetst op basis van eigen bouwervaringen in Empada en van expertise van lokale deskundigen.

Begroting:

  • Bouw van de school met 4 lokalen                                         23.000
    en directie/vergaderruimte
  • Inrichting                                                                                                   6.000
  • watervoorziening                                                                                 6.000                                                                                                                             ————-
  • Totaal                                                                                                        35.000

In 2015 werd van verschillende fondsen een bijdrage ontvangen voor de bouw zodat deze begin 2016 kon beginnen:

Stichting Spaap, Stichting Overal, der. Hofsteestichting, EUG (Oekumenische Studenten Gemeente Utrecht), Wereldse Kaas van Klaas en Werekdwinkel Dominicuskerk.

 

Het bouwproces

Er is begonnen met het slaan van een waterput, zodat water vlakbij de bouw voorhanden is. Het terrein is geëgaliseerd, en de fundamenten zijn gelegd. Met behulp van leemblokken zijn de muren opgebouwd. De bouw is inmiddels (juli 2016) behoorlijk gevorderd, al zijn er met enige regelmaat vertragingen. Dat is het gevolg van stagnatie in de toelevering van bouwmaterialen en gebrek aan water. Begin augustus 2016 was het gebouw zo ver dat alleen nog de veranda’s rondom moesten worden afgemaakt en het gebouw geverfd. Er was reeds een begin gemaakt met het aanleveren van schoolbanken en ander meubilair, zodat naar verwachting in oktober de lessen in het nieuwe gebouw kunnen beginnen.

IMG-20160126-WA0001

IMG-20160418-WA0003

eca juli 2016-3

eca juli 2016-5

Het resultaat,

De bouw was met enige vertraging in september 2016 voltooid, zodat met de start van het nieuwe schooljaar (1 oktober 2016) de school in gebruik kon worden genomen.

Op 3 december is de school met een ceremonie ingewijd en met een groot feest (ca 200 deelnemers) en een voetbaltoernooi geopend.

Door Sanjuna werd voor de opening een tweetal vlaggen met hel logo aan de school aangeboden en een koe voor het feest.

De kosten voor de bouw bedroegen € 38.500.  Ten opzichte van de begroting van € 35.000 is dit een overschrijding van 10 %. Dit werd veroorzaakt door de post diversen (begeleiding bouw, bijdrage opening) en onvoorzien (meerwerk, vertraging bouw). De bijdragen vanuit fondsenwerving en particuliere donaties bedroegen € 37.500, zodat Sanjuna uit eigen middelen € 1.000 heeft toegevoegd.

 

Het functioneren van de school

Ten aanzien van het goed functioneren van de school zijn de volgende zaken van belang:

• Leerkrachten zijn voldoende beschikbaar: zij zijn bereid om van bijvoorbeeld een staatsschool geheel of gedeeltelijk over te stappen naar een regelmatig salaris betalende Escola Comunitária.
• Management van de school is in handen van een voormalige schooldirecteur, die goed is ingevoerd in het Guineese onderwijssysteem met de daaraan verbonden eisen.
• Ter controle en sturing functioneert een oudercommissie bestaande uit 7 personen.

Directeur Mario Joao dos Santos (links) met een bestuurslid.

De verwachting is dat de Escola Communitaria uitgroeit tot een succesvolle en stabiele onderwijsvoorziening voor Empada.
Wanneer de school goed functioneert, verwacht de directeur ook uit andere bronnen voor specifieke vragen middelen ter beschikking te krijgen. Dat is de ervaring in andere dorpen: als ouders laten zien dat zij op eigen initiatief een Escola comunitária kunnen runnen, dan is het vervolgens mogelijk om voor specifieke doelen financiële middelen te vinden bij lokaal opererende NGO’s .
Dus, als de eerste stappen eenmaal zijn gezet, kunnen andere stappen volgen.

Gezien onze langdurige relatie met Empada, zal Sanjuna ook bij de verdere ontwikkeling van de kwaliteit van onderwijs en eventuele andere behoeften een ondersteunende rol blijven vervullen (zoals nascholing, lesmateriaal).

ondersteuning Empada in Guinee Bissau